Kaldırım ve yürüme yolu standartları nelerdir?

Kaldırım ve yürüme yolları, kent yaşamının vazgeçilmez unsurlarındandır ve bu alanların tasarımı, hem estetik hem de işlevsellik açısından büyük bir öneme sahiptir. İnsanların güvenli ve konforlu bir şekilde hareket edebilmeleri için belirli standartlara uyulması gerekmektedir. Bu standartlar, yayaların güvenliğini sağlamak, engelli bireylerin erişimini kolaylaştırmak ve genel yaşam kalitesini artırmak amacıyla oluşturulmuştur. Bu yazıda, kaldırımların ve yürüme yollarının tasarımında dikkate alınması gereken temel kriterler üzerinde durulacaktır.

Kaldırım ve yürüme yolu standartları arasında öne çıkanlar şunlardır:

• Kaldırım yüksekliği: 3 cm ile 15 cm arasında olmalıdır.
• Kaldırım genişliği: En dar sokakta dahi asgari net yürüme alanı genişliği 1,5 metreden az olmamalı, toplam kaldırım genişliği ise en az 2,25 metre olarak uygulanmalıdır.
• Kaldırım rampaları: Üç yöne eğimli olmalı, genişliği asgari 90 cm, eğimi azami %8 olmalıdır.
• Yüzey kaplama malzemeleri: Kaymaz nitelikte, düz, sabit, dış etkilere dayanıklı ve ışığı yansıtmayan vasıfta olmalıdır.
• Drenaj: Kaldırım yüzeyine enine yönde eğimler verilip, su oluğu ve rögarlarla sağlanmalıdır.
• Engeller: Yaya yolları ve kaldırımlarda engel oluşturacak herhangi bir unsur tesis edilemez.
• Elektrik kabloları: Kaldırım üzerinde açıkta bırakılmamalıdır.

Bu standartlar, 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren imar planı bulunan yerlerde yeni yapılacak veya yenilenecek kaldırım ve yürüyüş yollarında uygulanacaktır.

Kaldırım ve yürüme yolu standartları, TS 12576 “Şehir İçi Yollar-Kaldırım ve Yaya Geçitlerinde Ulaşılabilirlik İçin Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları” standardında da belirtilmiştir.